صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )

51

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )

شوم . « مهمز » از ماده « همز » به معنى عيب جوئى و « مغمز » از مادهء « الغمز » به معناى طعن است . خطبهء 38 . ( 470 ) سَمْتُ الْهُدَى : مسير هدايت . خطبهء 39 . ( 471 ) مُنِيتُ : مبتلاء شدم . ( 472 ) تُحْمِشُكُمْ : شما را ( نسبت به دشمنانتان ) به غضب مىآورد . ( 473 ) الْمُسْتَصْرِخْ : كسى كه فرياد كنان يارى مىطلبد . ( 474 ) مُتَغَوِّثاً : در حالى كه « وا غوثاه » مىگفتم ، يعنى شما را به فرياد رسى مىطلبيدم . ( 475 ) جَرْجَرْتُمْ : مانند شتر خسته صدا كرديد ، « جرْجرْة » : صدايى كه شتر در گلو مىپيچاند . ( 476 ) الاسَرّ : مبتلاء به بيمارى ، « سرر » و آن زخمى است كه در سينه شتر پديد مىآيد ، شتر كه كركرهء آن مجروح باشد . ( 477 ) النِّضْو : شتر لاغر . ( 477 ) الادْبَر : مجروح ، شترى كه بواسطه پالان ، پشتش زخم شده است . خطبهء 41 . ( 478 ) التَوْام : همزاد . ( 479 ) الجُنّة : سپر ، زره يا هر چيزى كه موجب حفظ و مصونيت باشد . ( 480 ) اوْقَى مِنه : حفظ كننده‌تر از آن . ( 481 ) الكَيْس : زيركى ، هوشيارى ، تيز هوشى . ( 482 ) الحُوَّلُ الْقُلّبُ : آگاه به دگرگونيها و تغييرات امور . ( 483 ) الحَرِيجَة : دورى و پرهيز از گناهان . خطبهء 42 . ( 484 ) طُولُ الامَل : آرزوهاى دراز . ( 485 ) الحَذّاء : سريع السير ، تندرو . ( 486 ) الصُبَابَة : ته مانده آب يا شير در ظرف . ( 487 ) اصْطَبَّهَا : آن را ريخت . ( 487 ) صَابَّهَا : ريزنده‌اش . ( 488 ) جَذّاء : بريده ، يعنى بريده از خير ، بى خير . خطبهء 43 . ( 489 ) الأنَاة : شكيبائى و بردبارى . ( 490 ) ارْوِدُوا : مدارا كنيد ، آرام باشيد . ( 491 ) الاعْدَاد : بسيج و آماده كردن .